از شغلم ناراضی‌ام؛ بمانم یا بروم؟

یک لایه به شرایط سازمان مربوط می‌شود: رابطه با مدیر، اختیار تصمیم، حجم کار، حقوق، سیاست‌های مبهم یا ساختاری که امکان اثرگذاری را کم می‌کند. بعضی از این شرایط با گفت‌وگو و توافق قابل تغییرند. بعضی دیگر آن‌قدر در سیستم ریشه دارند که وعده تغییرشان واقع‌بینانه نیست. این دو را نباید با هم اشتباه گرفت.

لایه دوم خودِ نقش است. شاید در کاری توانمند باشیم اما از فعالیت‌های روزمره‌اش لذت نبریم. بالاتر رفتن در سلسله‌مراتب هم لزوماً به معنای تناسب بیشتر نیست. ممکن است عنوان جدید بهتر به نظر برسد، ولی همان نوع فشار و مسئولیتی را بیاورد که از آن خسته شده‌ایم.

لایه سوم، تعریف شخصی از موفقیت است. گاهی میان نقش فعلی و تصویری که از خودمان داریم فاصله‌ای شکل می‌گیرد. گاهی به جای اینکه بپرسیم کدام شغل مناسب‌تر است، باید ببینیم داریم با شغل بعدی چه چیزی را درباره ارزش خودمان ثابت می‌کنیم. این یک پرسش برای فکر کردن است، نه تشخیص روان‌شناختی.

در تجربه کوچینگم به موقعیت‌هایی برخورده‌ام که بعضی افراد توانمند گزینه‌های واقعی را مدام با یک آینده ایده‌آل مقایسه می‌کنند. چون تصمیم مهم است، تلاش می‌کنند تمام مسیر را از قبل حل کنند. نتیجه گاهی این است که تحلیل بیشتر می‌شود، ولی اطلاعات تازه‌ای وارد تصمیم نمی‌شود.

سؤال مفید برای من این است: چه چیزی را هنوز نمی‌دانم که یک هفته فکر بیشتر واقعاً می‌تواند روشن کند؟ بخشی از ابهام اطلاعاتی است؛ مثل حدود اختیار یک نقش، شیوه گزارش‌دهی یا جبران خدمات. اما بخش دیگری تجربی است؛ تا کاری را در مقیاس محدود انجام ندهیم، نمی‌دانیم واقعاً با آن سازگاریم یا نه.

اگر امکانش هست، یک آزمون کوچک طراحی کنیم. مثلاً پروژه‌ای محدود، گفت‌وگویی برای راستی‌آزمایی یک فرض مشخص یا تجربه کوتاهی از نوع کار جدید. از قبل روشن کنیم چه شواهدی مهم‌اند و چه زمانی دوباره تصمیم را مرور می‌کنیم. هدف این نیست که آینده را تضمین کنیم؛ قرار است کیفیت تصمیم بعدی بهتر شود.

گاهی می‌شود ماند و درباره حدود اختیار یا مسئولیت‌ها مذاکره کرد. گاهی شرایط اصلی تغییرپذیر نیست و رفتن انتخاب منطقی‌تری است. گاهی هم قدم بعدی نه استعفاست و نه قبول اولین پیشنهاد، بلکه آزمودن یک مسیر تازه است. تفاوت این گزینه‌ها را باید با توجه به واقعیت زندگی فرد دید.

البته قرار نیست کسی در محیط آسیب‌زا فقط برای جمع‌کردن شواهد بیشتر بماند. سلامت، امنیت، وضعیت مالی و مسئولیت خانوادگی می‌توانند اولویت را عوض کنند. بعضی تصمیم‌ها هم فرصت آزمودن ندارند و باید با اطلاعات ناقص گرفته شوند.

برای من یکی از ارزش‌های کوچینگ این است که فرد بتواند هزینه و پیامد انتخابش را واضح‌تر ببیند، بدون اینکه کوچ به جای او تصمیم بگیرد. گاهی تصمیم روشن، رفتن است. گاهی ماندن به شکلی متفاوت. و گاهی فقط یک اقدام کوچک که اطلاعات واقعی تازه‌ای به ما می‌دهد.